opzet
de onderzoekspoot van ODIS

definitie intermediaire structuren
verslag van de ODIS-workshop 2000

historische verkiezingsuitslagen
verslag van de ODIS-workshop 2001

nieuwe sociale bewegingen
verslag van de ODIS-workshop 2002

intermediaire structuren en democratie
verslag van het ODIS-symposium 2003

publicaties
overzicht van de reeks Odisea en andere ODIS-publicaties

presentaties en participaties
deelname van ODIS aan wetenschappelijke bijeenkomsten

 
 

Publicaties



Marc Hooghe en Jaak Billiet (red.)

Historische en sociologische benaderingen van nieuwe sociale bewegingen.
Acta van de Workshop gehouden te Brussel
op 22 november 2002

Gent: Academia Press, 2004, ill.
Odisea-reeks: 2
ISBN 90-807844-2-7



Op 22 november 2002 vond een ODIS-workshop plaats in de congreszaal van de Kamer van Volksvertegenwoordigers te Brussel. Historici en sociale wetenschappers reflecteerden er over de veronderstelde eigenheid en uniciteit van de zogenaamde 'nieuwe sociale bewegingen'. Ze legden hun bevindingen samen, maakten een stand van zaken op en verkenden nieuwe onderzoekspaden en -methoden.

Het doorbreken van de scheiding tussen deze twee aangrenzende disciplines werkte beslist bevruchtend. Dit blijkt ook uit de neerslag van de referaten, vervat in deze bundel. Na een theoretische inleiding waarin de ontwikkeling van de sociologische studie van de nieuwe sociale bewegingen wordt geschetst, volgen enkele meer empirisch gerichte bijdragen. Daarin komen achtereenvolgens aan bod: de 'tweede feministische golf' in de vrouwenbeweging, de vervlechting tussen 'nieuwe' en 'oude' organisatievormen in de vredesbeweging, en de ideologische en organisatorische diversiteit van de derdewereldbeweging en van de milieubeweging. De laatste twee bijdragen situeren zich op het theoretische terrein en schetsen pistes voor toekomstig onderzoek. Is een postmoderne vorm van wetenschapsbeoefening beter geëigend om de culturele betekenis van de nieuwe sociale bewegingen te begrijpen? Is er met de 'nieuwe emotionele bewegingen' de afgelopen jaren een nieuwsoortig bewegingsmodel gegroeid?

Bijdragen

  • Marc Hooghe en Jaak Billiet, Inleiding: Tussen vernieuwing en continuïteit. Sociologen
    en historici over nieuwe sociale bewegingen
  • Marc Hooghe, Een bewegend doelwit. De sociologische en historische studie van
    (nieuwe) sociale bewegingen in Vlaanderen
  • Leen Van Molle, De nieuwe vrouwenbeweging in Vlaanderen, een andere lezing
  • Patrick Stouthuysen, Oud en nieuw in één. De vredesbeweging als atypische nieuwe sociale beweging
  • Patrick Develtere, De derdewereldbeweging: een nieuwe sociale beweging en een netwerkbeweging
  • Hein-Anton van der Heijden, De milieubeweging in de twintigste eeuw
  • Dick Houtman, Posttraditionele identiteiten tussen essentialisme en relativisme
  • Stefaan Walgrave en Joris Verhulst, Emoties en slachtofferschap als drijvende kracht voor
    sociale bewegingen en mobilisaties. Een vergelijkend onderzoek

De publicatie kan voor 10 euro, exclusief verzendingskosten, besteld worden via info@odis.be of bij ADVN, Amsab-ISG, KADOC-K.U.Leuven en Liberaal Archief.


Jan De Maeyer (red.)

Verkiezingsresultaten en databanken. (Election results and databases)
Acta van de Workshop gehouden te Brussel
op 23 november 2001

ODIS, 2003, ill.
Odisea-reeks: 1
ISBN 90-807844-1-9



In 2001 organiseerde ODIS een workshop waar werd gereflecteerd over de problematiek van de geautomatiseerde verwerking van historische electorale gegevens. Het ODIS-project (voluit: Onderzoekssteunpunt en Databank Intermediaire Structuren in Vlaanderen, 19e-20e eeuw) wil vernieuwend wetenschappelijk onderzoek stimuleren met betrekking tot de geschiedenis van het maatschappelijk middenveld in Vlaanderen. Het wordt gedragen door de vier erkende Vlaamse archief- en documentatiecentra ADVN, Amsab-ISG, KADOC-K.U.Leuven en Liberaal Archief en gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen (FWO) in het kader van het Max Wildiersfonds.

Op de workshop gingen historici en sociale wetenschappers na hoe door de ontwikkeling van aangepaste instrumenten nieuwe impulsen konden worden gegeven aan het verkiezingsonderzoek. In het eerste deel werd een reeks onderzoeksprojecten voorgesteld waarbij kiesresultaten werden verzameld en geanalyseerd. In het tweede deel werd vanuit historisch, politiek-sociologisch en geografisch perspectief de ontwikkeling geschetst van het electorale onderzoek in België. Daarnaast werd een historisch overzicht gegeven van de Belgische kieswetgeving en –procedures en een voorstelling van de geautomatiseerde opslag in de ODIS-databank van gegevens met betrekking tot politieke verkiezingen.

De neerslag van de referaten werd gepubliceerd in het Belgisch Tijdschrift voor Filologie en Geschiedenis (BTFG). Daarvan werd een aparte publicatie gemaakt, als eerste uitgave in de nieuwe publicatiereeks Odisea. De volgende bijdragen werden in de bundel opgenomen:

Inleiding

  • Jan De Maeyer (KADOC-K.U.Leuven), Inleiding. Verkiezingsresultaten en databanken: een gewaagde combinatie
  • Peter Heyrman (KADOC-K.U.Leuven), Naar een autonome en comparatieve studie van de intermediaire structuren. Het ODIS-project en de geautomatiseerde gegevensopslag met betrekking tot politieke verkiezingen
  • Donald Weber (Amsab-ISG), "La marche des opérations électorales". Bepalingen rond kiesverrichtingen in de Belgische kieswetgeving, 1830-1940

Het verzamelen van historische gegevensreeksen

  • Kathleen Devolder (ARA), Onderzoek naar negentiende-eeuwse verkiezingen. Casus: de Gentse gemeenteraadsverkiezingen tijdens de periode 1830-1914
  • Chantal Kesteloot (SOMA), Elections communales 1890-1970. Quelques considérations à propos de l’élaboration d’une banque de données
  • Tony Valcke, Een databank van Oost-Vlaamse politici
  • Daniël Coninckx (LUC), Over droom en daad... en vooral over de praktische bezwaren. Verkiezingsonderzoek in het kader van een regionale elite-studie
  • Jo Buelens (VUB), Het maken van een verkiezingsdatabank
  • Patrick De Backer (CEVI), De verwerking van kiesgegevens in een database

Het onderzoek naar kiesresultaten

  • Els Witte (VUB), Verkiezingsonderzoek over de periode 1830-1940
  • Kris Deschouwer (VUB), Het verkiezingsonderzoek in België na de Tweede Wereldoorlog
  • Marc Swyngedouw (IPSOM-K.U.Brussel / ISPO-K.U.Leuven), Het gebruik van kiesresul-taten als bron voor historisch-politicologisch onderzoek. Het politiek-sociologisch verkiezingsonderzoek van de jaren 90
  • Henk De Smaele (K.U.Leuven), Nieuwe tendensen in het historisch verkiezingsonderzoek
  • Filip De Maesschalck (K.U.Leuven), Verkiezingsresultaten en ruimte. De electorale geo-grafie van België als wetenschappelijk studieobject

De publicatie kan voor 12 euro, inclusief verzendingskosten, besteld worden via info@odis.be of bij ADVN, Amsab-ISG, KADOC-K.U.Leuven en Liberaal Archief.